Anayasa Mahkemesi, bu tarz durumlarda diğer ortakların hisseyi geri almak için başvurduğu önalım davalarında, fiyatı hakimin belirlemesi kuralını iptal ederek Aksaray emlak piyasasında kartları yeniden dağıttı.
Eski sistemin adaletsiz yüzü
Daha önce Aksaray'da hisseli bir arsanın payı dışarıdan birine satıldığında, içerideki ortak dava açıp "O payı ben alacağım" diyebiliyordu. İşin garip tarafı, satan kişi ile alan kişi kendi aralarında bir bedel ödemiş olsa da, mahkeme hakimi tarlaya bambaşka bir güncel değer biçebiliyordu. Öncelik hakkını kullanmak isteyen kişi, sadece hakimin belirlediği bu parayı yatırarak tapuyu alıyordu. AYM, bu uygulamanın mülkiyet haklarını zedelediğine ve adaletin terazisini bozduğuna kanaat getirdi.
Pazarlık hakkına mahkeme karışamayacak
Mahkemenin iptal gerekçesi aslında ticareti bilen herkesin hak vereceği kadar net. Aksaray'daki bir çay bahçesinde satıcı ile alıcı pazarlık edip bir rakamda el sıkışmışsa, bu onların serbest iradesidir. AYM kararında, mahkemenin bu iradeyi yok sayarak kendi belirlediği fiyatı dayatmasının, dışarıdan iyi niyetle gelip yatırım yapan kişiyi mağdur ettiği vurgulandı. Yasal ön alım bedelinin, insanların anlaştığı gerçek rakam olması gerektiğinin altı çizildi.
Dokuz aylık adaptasyon süreci
Peki Aksaray'daki adliyelerde bu durum hemen mi değişecek? Anayasa Mahkemesi, kararın yürürlüğe girmesi için Resmi Gazete'de yayımlandığı günden itibaren dokuz aylık bir geçiş süresi tanıdı. Bu süre zarfında yasa koyucuların yeni bir düzenleme yapması ve devam eden davaların bu süreçten minimum hasarla çıkması planlanıyor.
Gurbetçiler ve yatırımcılar için rahat nefes
Özellikle yurt dışından gelip Aksaray'da hisseli bir tarla veya arsa alan gurbetçiler için bu karar büyük bir güvence anlamına geliyor. Eskiden bir mülkü satın aldığınızda, diğer ortakların mahkeme yoluyla mülkünüze farklı bir değer biçtirip elinizden alma riski her zaman vardı. Bu iptal kararı, tapuya güveni artırırken mülkiyet hakkının gerçekten korunduğunu gösteriyor. Hisseli tapu sahiplerini hukuken belirsiz bir boşluktan kurtaran bu adım, gayrimenkul alım satımlarında haksız kazançların da büyük oranda önüne geçecek.
