Aksaray’ın simge yapıları arasında yer alan ve asırlara meydan okuyan tarihi Ulu Camii’nin 131 sene önceki silüeti hayran bırakıyor. Alman arkeolog ve sanat tarihçisi Friedrich Sarre tarafından 1895 yılında çekilen bu tarihi kare, düşük çözünürlüğüne rağmen yapının zamansız ihtişamını ve kentin o dönemki dokusunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.
Çevresinde alçak taş evler vardı
“Aksray Kenti Klastik Eğitim Kurumları XVII. - XIX. Yüzyıllar Arası” adlı makalesinde yer alan fotoğrafa bakıldığında, günümüzde Aksaray şehirleşmeye devam ederken ve kentsel dönüşüm projeleriyle yenilenirken, 1895 yılında çekilen fotoğraf kentin yapılaşmasının durumunu da gösteriyor. Fotoğrafta caminin etrafında tek katlı, taş duvarlı yapılar dikkat çekiyor. Bu yapıların bir kısmının dam örtüsü toprak görünümünde.

Önünde toprak bir meydan uzanıyordu
Camii’nin önünde bugünkü kent dokusundan çok farklı bir görüntü hâkim. Caminin önü, asfalt ya da kaldırımdan yoksun, toprak bir alan. Karede bu alanın uzak köşesinde yere oturmuş birkaç kişi de görülüyor.




