Aksaray’ın binlerce yıllık tarihi, yüksek hassasiyetli 3D tarama teknolojileriyle dijital arşive dönüştürülüyor. Japon bilim insanlarının da yer aldığı dev projeyle Ihlara Vadisi’ndeki 15 kaya oyma kilisenin milimetrik modelleri oluşturuluyor. Proje sayesinde çökme tehlikesi nedeniyle ziyarete kapalı tutulan tarihi mekânlar da sanal ortamda dünyayla buluşacak.
Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürü Abdullah Oğuz, yürütülen çalışmanın temel amacının tarihi yapıların mevcut durumunu en küçük ayrıntısına kadar belgelemek ve bu mirası gelecek kuşaklara aktarabilmek olduğunu söyledi.
15 kilise üç boyutlu belgeleniyor
Japonya Kanazawa Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hirofumi Sugawara liderliğinde yürütülen proje; Aksaray Müze Müdürlüğü ile Nevşehir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı iş birliğiyle sürdürülüyor. Çalışma kapsamında vadideki 15 kaya oyma kilisenin milimetrik 3D modelleri hazırlanırken, zamanla yıpranan tarihi duvar resimleri (freskler) de dijital ortamda yeniden yapılandırılarak zamana karşı koruma altına alınıyor.
Ziyarete kapalı alanlar da görülebilecek
Çalışmanın önemli hedeflerinden biri de ziyarete kapalı veya erişimi sınırlı tarihi mekânların dijital ortamda deneyimlenebilmesi. Ihlara Vadisi’nde çökme tehlikesi ve benzeri nedenlerle ziyaret edilemeyen bazı kaya oyma kiliseler bulunuyor. Bu nedenle Aksaray’a gelen ziyaretçiler, vadideki bazı tarihi mekânları yerinde görmeden bölgeden ayrılmak zorunda kalabiliyor.
Dijital arşiv restorasyona da katkı sağlayacak
Oğuz, hazırlanan 3D modellerin yalnızca tanıtım amacı taşımadığını belirterek, elde edilen verilerin bilimsel araştırmaların yanı sıra koruma ve restorasyon çalışmalarında da kullanılabileceğini ifade etti.
“Dijital dünya bir köprü olacak”
Projenin gelecekteki kullanım alanlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Abdullah Oğuz, “Hayalimiz internet ve geleceğin dijital dünyası üzerinden dünyanın her yerinden insanların Aksaray’ın olağanüstü kültürel mirasını yalnızca fotoğraflardan parçalar halinde görmek yerine, bir mekân olarak deneyimleyebilmesi.” dedi.
Dijital deneyimin gerçek tarihi alanların yerini almayacağını vurgulayan Oğuz, “Dijital dünya, kültürel mirasın yerine geçmeyecek; insanları gerçek mirasa götüren bir köprü olacak.” dedi.