Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026” sonuçlarını açıkladı. Araştırma bu yıl ilk kez 6-17 yaş grubunu kapsadı. 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zekâ kullanımı ve siber zorbalık deneyimleri de ilk kez ölçüldü. Rakamlar, çocukların günlük hayatında ekranın ne kadar yer tuttuğunu gözler önüne serdi.

Her 10 çocuktan 8’i cep telefonu kullanıyor

6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu kullanıyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak kaydedildi. Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4’ü telefonunu düzenli olarak kullandığını belirtti. Kullanım amaçları incelendiğinde 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.

Çocukların yüzde 37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ediyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 iken 11-17 yaş grubunda yüzde 48’e yükseliyor. Uyumadan önce yaptığı son işin telefonunu kontrol etmek olduğunu belirten çocukların oranı ise yüzde 34,9 oldu.

İnternette ilk tercih video izlemek

Çocukların internet kullanım oranı yüzde 92,7 olarak açıklandı. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocukların hafta içi yüzde 53’ü, hafta sonu ise yüzde 63,4’ü günde iki saat ve daha fazla süre internette vakit geçiriyor.

İnternet kullanım amaçlarında video izleme yüzde 86,2 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma ve ödev hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti.

Sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8 oldu. Dijital oyun oynayan çocukların oranı ise yüzde 68,1 olarak belirlendi. Erkek çocukların yüzde 77,4’ü, kız çocukların ise yüzde 58,2’si dijital oyun oynuyor.

Çocuklar ekran süresinin etkilerini de hissediyor

Çocuklara ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamları üzerindeki etkileri soruldu. Çocukların yüzde 48,3’ü daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2’si daha az ders çalıştığını belirtti. Katılımcıların yüzde 33’ü ailesiyle daha az vakit geçirdiğini, yüzde 25,4’ü ise daha az uyuduğunu ifade etti.

Üretken yapay zekâ kullanımı kız çocuklarda daha yüksek

11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63’ü üretken yapay zekâ kullandığını belirtti. Bu oran kız çocuklarda yüzde 65,5, erkek çocuklarda ise yüzde 60,6 oldu.

Üretken yapay zekâyı kullanan çocukların yüzde 88,1’i bu teknolojiden örgün eğitim amacıyla yararlandı. Yapay zekâ kullanmayan çocukların yüzde 68,9’u ise bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını belirtti.

Siber zorbalığın failleri çoğunlukla tanıdık

Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2 oldu. Çocukların yüzde 23,6’sı siber zorbalığa tanık olduğunu, yüzde 4,6’sı ise siber zorbalık yaptığını belirtti.

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3’ü, zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu ifade etti. Siber zorbalığın gerçekleştiği dijital ortamlar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı.

Zorbalık yöntemleri incelendiğinde yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesaj gönderme ilk sırada bulundu. Çocukların yüzde 60,4’ü siber zorbalığa maruz kalma nedenini davranış biçimleriyle ilişkilendirdi.

Eğitimine devam eden ve siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 7,8’i bu durumun okula devamını etkilediğini belirtti. Bu oran kız çocuklarda yüzde 10,5, erkek çocuklarda ise yüzde 5,3 olarak kaydedildi.

Muhabir: Gamze Gül Atmaca