Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), Afyonkarahisar’da düzenlediği yerel medya istişare toplantısının ardından sonuç bildirgesini kamuoyuyla paylaştı. Bildirgede; gazetecilik mesleğinin geleceği, yerel medyanın ekonomik sorunları, telif hakları, Basın İlan Kurumu ile ilişkiler ve “Terörsüz Türkiye” süreci başta olmak üzere çeşitli konularda değerlendirmeler yer aldı.
Basın Meslek Birliği çağrısı
Gazetecilik mesleğinin saygınlığının korunması, gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve özlük haklarının güvence altına alınması amacıyla Basın Meslek Birliği Yasası çıkarılması gerektiği belirtildi.
Özellikle internet ve dijital medyanın hızlı gelişimiyle ortaya çıkan mesleki ve etik sorunlara dikkat çekilen bildirgede, kapsamlı bir yasal düzenlemeye ihtiyaç bulunduğu ifade edildi.
KGK tarafından hazırlanan Basın Meslek Yasası taslağının Adalet Bakanı Akın Gürlek’e sunulduğu ve konu üzerinde ortak çalışma yapılmasının değerlendirildiği bilgisi de il temsilcileriyle paylaşıldı.
KGK, yasama sürecinde TBMM’nin ilgili komisyonlarıyla temas kurulması ve düzenlemenin gazetecilik mesleğinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanmasına katkı sunulması yönündeki çalışmaların sürdürülmesi kararı aldı.
“Terörsüz Türkiye” gündemi
Toplantının önemli gündem başlıklarından biri de “Terörsüz Türkiye” süreci oldu.
KGK il temsilcilerinin, Türkiye’nin terörden arındırılması, birlik ve beraberliğin güçlendirilmesi, demokratik standartların geliştirilmesi ve ülkenin ekonomik refahının artırılması açısından sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu bildirildi.
Yerel medya için destek vurgusu
Toplantıda yerel medya ile Basın İlan Kurumu arasındaki ilişkiler de ele alındı. Bildirgede, “Yerel medyanın daha güçlü bir yapıya kavuşması amacıyla Basın İlan Kurumu ile medya kuruluşları arasında ortak projeler geliştirilmesi, eğitim ve mesleki gelişim faaliyetlerinin birlikte düzenlenmesi konusunda görüş birliğine varılmıştır.
Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdülkadir Çay’a, yerel medyaya gösterdiği ilgi ve destek nedeniyle teşekkür edilmesi kararlaştırılmıştır.” denildi.
Yerel basının ekonomik sorunları
Bir diğer önemli konu da yerel basının yaşadığı ekonomik sorunlar oldu. Kamu kurumlarının gerçekleştirdiği icra ilanları, doğrudan temin, davetiye usulü ve ilana gerek görülmeden yapılan ihalelerde daha şeffaf bir sistem oluşturulması gerektiği ifade edildi. İhalelerin açık ve kamuoyunu bilgilendirecek şekilde yapılmasının kamu kaynaklarının etkin kullanılması, israfın önlenmesi ve gerçekçi fiyat oluşumuna katkı sağlayacağı değerlendirildi.
Telif haklarında yeni düzenleme talebi
Toplantının bir diğer gündem maddesini telif hakları oluşturdu. Bildirgede, “Radyo ve TV’ler, telif hakları konusunda 4 ayrı meslek birliği ile muhatap olmak zorunda kalmaktadır. Bu durum, maalesef art niyetli kişiler tarafından istismar edilmektedir. Bunun yerine, tek noktada telif ile ilgili çalışma yapılmalı, dağınık ve anlaşılmaz yapı düzeltilmelidir. RTÜK reklam payı tahsiline ilave olarak, telif hakkı içinde reklam geliri ile orantılı olarak tahsil edilmeli ve ilgili kurumlara dağılmalıdır.” ifadelerine yer verildi.
Google, ChatGPT, Gemini gibi arama motorları ve yapay zekâ servis sağlayıcılarının gazetecilerin emeklerine telifsiz şekilde ulaştığına değinilen açıklamada, “Yapay zekâ uygulamaları hiçbir ödeme yapmazken YouTube, Google gibi arama motorları, internet sitelerine çok küçük miktarlarda ödeme yapsalar bile, algoritma değişiklikleri ile bu ödemeleri de çok düşük düzeylere çekmektedirler. Arama motorları, internet siteleri üzerinden kullandığı reklamlarla büyük kazanç elde etmekte, medya kuruluşlarının gelirlerini kısarken ülkemize de bir kuruş vergi ödememektedir. Bu, Türkiye’nin milyonlarca dolarının yurt dışına çıkışı demektir. İlgili bakanlıklarımız harekete geçerek arama motorlarının vergilendirilmesi ve internet medyasına hak ettikleri ödemeyi yapmaları sağlanmalıdır.” sözlerine yer verildi.
KGK mesleki çalışmalarını sürdürecek
Sonuç bildirgesinin son bölümünde KGK’nin gazetecilik mesleğinin saygınlığını korumak, medya sektöründeki sorunlara çözüm üretmek ve gazetecilerin çalışma koşullarını geliştirmek amacıyla yürüttüğü çalışmaların devam edeceği belirtildi.
