Aksaray tarihi boyunca kentte görev yapan pek çok vali geçti; ancak bir isim var ki hem şehrin "ilk" valisi olma unvanı hem de şahsiyeti ve bıraktığı eserlerle hafızalarda özel bir yer tutuyor.
Ondan geriye “Aksaray Dağarcığı” kaldı
Aksaray’ın ilk valisi Abdullah Sabri Karter, kenti yönetmekle yetinmeyip tarihî şahsiyetlerini ve eserlerini de araştırdı. Topladığı bilgileri üç ayrı defterde bir araya getiren Karter’in notları, “Aksaray Dağarcığı” adıyla günümüze ulaştı.
Millî Mücadele yıllarında Aksaray’ın yönetimini üstlenen Karter, görev yaptığı dönemde şehrin gelişmesi için çalışırken tarihî mirasını kayıt altına almayı da ihmal etmedi.
Yokluk içinde görev yaptı
Abdullah Sabri Karter’in kişiliğiyle ilgili anlatılanlar arasında, zor şartlar karşısında görevini sürdürmesi de bulunuyor. Aktarılan bilgilere göre Karter, makam odasının soğuğunu sorun etmeyerek zaman zaman paltosuyla çalıştı ve Aksaray için mesaisini sürdürdü.
Devlet malını koruma konusundaki hassasiyetiyle de anılan Karter, görev anlayışıyla hafızalarda yer edindi.
Bursa’dan Aksaray’a
13 Temmuz 1867'de Bursa’da doğan Karter, uzun yıllar mülki idarede görev yaptı. 15 Kasım 1920'de Aksaray’ın ilk mutasarrıfı olarak göreve başladı. Şehir 9 Ekim 1923'te vilayet statüsüne kavuşunca da ilk vali oldu.
Üç defter, tek hafıza
Karter’in Aksaray’a kattığı şeyler yalnızca idari çalışmalarla sınırlı değil. Şehrin tarihî şahsiyetlerini ve eserlerini araştırdı, ulaştığı bilgileri üç ayrı defterde topladı. “Aksaray Dağarcığı” olarak bilinen bu notlar akabinde kitaba dönüştürüldü.
Okul, köprü ve kütüphane
Ayrıca şehrin ilk valisinin döneminde, bugün Aksaray Lisesi olarak bilinen tarihî okul binası 1921-1923 yılları arasında inşa edildi. Yapının cephesinde de “Vali Abdullah Sabri” kitabesi yer alıyor.
Aynı dönemde Aksaray Millet Kütüphanesi’nin istimlak işlemleri ve hapishane projesiyle ilgili çalışmalar yapıldı. Arapsun’da Kızılırmak üzerine kurulan köprü de dönemin önemli projeleri arasında yer aldı.
Şair, yazar ve kitapsever
Fransızca ve Arapça bilen Karter, dönemine göre oldukça donanımlı bir devlet görevlisi olmasının yanı sıra kendisine ait 1182 kitabı Bursa Halk Kütüphanesi’ne bağışlamasıyla da dikkat çekti.
Edirne ve Mersin’e uzanan yol
3 Mart 1924'te Aksaray’daki görevinden ayrılan Karter, daha sonra Edirne ve Mersin valiliklerinde bulundu. Devlet Şûrası üyeliği de yapan Karter, 17 Aralık 1939'da hayatını kaybetti.
