Emekli aylıklarının ocak dönemindeki değişimini anlamak için açıklanan enflasyon verileriyle tahminleri ayrı değerlendirmek gerekiyor. İlk üç aylık enflasyon oranı belli olsa da altı aylık zam hesabının tamamlanması için yılın son çeyreğine ilişkin verilerin açıklanması bekleniyor.
Enflasyon tahminleri maaş hesaplarına nasıl yansıyor?
Yıl sonu enflasyon beklentileri, emeklilerin ocak ayında alabileceği artışa ilişkin senaryolar oluşturulurken kullanılıyor. Paylaşılan hesaplamalarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tahmini, Orta Vadeli Program ve çeşitli piyasa beklentileri temel alınarak farklı zam oranları değerlendiriliyor.
Bu senaryolardan birinde yüzde 8,70’lik artışla 23 bin 552 TL’lik en düşük aylığın yaklaşık 25 bin 601 TL’ye ulaşacağı hesaplanıyor. Yüzde 9,04’lük artış varsayımında sonuç 25 bin 681 TL oluyor. Piyasa beklentisi olarak aktarılan yüzde 10,06’lık oran üzerinden yapılan hesaplama ise yaklaşık 25 bin 921 TL’ye işaret ediyor.
Diğer iki örnek hesaplamada yüzde 10,11 artışla 25 bin 933 TL, yüzde 10,73 artışla 26 bin 79 TL sonucu ortaya çıkıyor. Bu rakamlar, belirtilen oranların mevcut aylığa uygulanmasıyla elde ediliyor. Oranların gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ise henüz belli değil.
Tahminlerle kesin zam arasındaki fark ne?
Bir tahminin maaş hesabında kullanılması, o oranın ocak ayında uygulanacağı anlamına gelmiyor. Tahminler gelecekteki enflasyonun nasıl gerçekleşebileceğine ilişkin varsayımlar içeriyor. Kesin zam hesabı ise ilgili altı aylık dönemin enflasyon verileri tamamlandıktan sonra yapılabilecek.
Temmuz, ağustos ve eylül aylarında gerçekleşen fiyat artışları, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için ilk üç aylık tabloyu oluşturdu. Üç aylık bileşik enflasyon yüzde 5,57 olarak hesaplandı. Bu oran, mevcut 23 bin 552 TL’ye uygulandığında yaklaşık 24 bin 864 TL’lik bir sonuç veriyor. Ancak bu hesap, ekim-aralık verilerini kapsamıyor.
Yılın kalan üç ayında açıklanacak oranlar, toplam enflasyon farkının hangi seviyeye çıkacağını belirleyecek. Bu nedenle tahmin senaryoları, mevcut bilgiler ışığında farklı ihtimalleri görmek amacıyla kullanılabilir; kesin maaş tutarını açıklamaz.
En düşük emekli aylığında ayrıca düzenleme yapılabilir mi?
En düşük emekli aylığına ilişkin değerlendirmelerde, enflasyon kaynaklı artış ile taban aylığın yeni tutarının belirlenmesi arasındaki ayrım da önem taşıyor. Mevcut aylığın temmuz döneminde 23 bin 552 TL’ye yükseltilmesi yasal düzenlemeyle gerçekleştirilmişti.
Ocak 2027 için de en düşük aylığın hangi seviyede uygulanacağına ilişkin yeni bir karar alınması gerekebilir. Bu nedenle kök aylığa yapılacak artış ile taban aylıkta uygulanacak tutar aynı başlık altında otomatik olarak kesinleştirilemiyor.
Altı aylık enflasyon oranı açıklandıktan ve en düşük aylığa yönelik kararlar netleştikten sonra ocak döneminde ödenecek tutar ortaya çıkacak. Şimdilik 25 bin 601 TL ile 26 bin 79 TL arasında hesaplanan örnekler, farklı artış varsayımlarını gösteriyor.
