Alışveriş yaparken karşılaşılan yüksek indirim oranları, cazip taksit seçenekleri ve uzun süreli telefon tarifeleri tüketicilerin satın alma kararlarını doğrudan etkiliyor. Ancak reklamda sunulan vaatlerle alışveriş sonrasında karşılaşılan koşullar her zaman örtüşmüyor. Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin ekonomik haklarını korumak ve yanıltıcı ticari uygulamaların önüne geçmek amacıyla denetimlerini sürdürüyor.
Bu kapsamda Bakanlık bünyesindeki Reklam Kurulu, 12 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirdiği 375 sayılı toplantıda 141 dosyayı karara bağladı. İncelemeler sonucunda mevzuata aykırı bulunan 119 dosya için reklamları durdurma cezası uygulanırken firmalara toplam 35 milyon 866 bin 446 TL idari para cezası kesildi. Kurul, 22 dosyada ise tanıtımlarda mevzuata aykırılık bulunmadığına karar verdi.
Gerçek dışı indirim vaatlerine 5 milyon lira ceza
Reklam Kurulunun kasım ayı toplantısında en dikkat çeken dosyalardan biri, mağazalardaki indirim kampanyaları oldu. Bir firmanın satışa sunduğu bütün ürünlerde her gün yüksek oranlarda indirim yaptığı yönündeki reklamları incelemeye alındı.
Ancak firma, reklamlarında duyurduğu indirimleri gerçeğe uygun şekilde uyguladığını kanıtlayamadı. Tüketicilerde sürekli ve yüksek oranlı indirim yapıldığı algısı oluşturan tanıtımların satın alma kararlarını yanıltabileceğini değerlendiren Kurul, ilgili firmaya 5 milyon lira idari para cezası verdi. Ayrıca söz konusu reklamların durdurulmasına karar verdi.
Telefon tarifelerinde 12 ay yanıltmacası
Denetimlerin bir diğer önemli başlığını milyonlarca cep telefonu kullanıcısını ilgilendiren tarife ve taahhüt süreleri oluşturdu.
Bazı mobil iletişim tarifelerinde kullanılan "12 ay" ve "12 fatura dönemi" ifadeleri Reklam Kurulunun incelemesine takıldı. Kurul, tüketicilerin bir yıl boyunca aynı tarifeden yararlanacakları beklentisiyle abonelik başlattığını ancak fatura kesim tarihlerine bağlı olarak taahhüt süresinin fiilen kısalabildiğini belirledi.
Özellikle aboneliğin fatura döneminin başlangıcına denk gelmemesi halinde yalnızca bir günlük kullanımın bile ayrı bir fatura dönemi sayılabildiği tespit edildi. Böylece tüketicinin 12 ay olarak algıladığı taahhüt süresinin fiilen bir aya yakın kısalabildiğine dikkat çekildi.
Kurul, reklamda oluşturulan süre algısıyla uygulamadaki gerçek taahhüt süresi arasındaki farkı aldatıcı buldu ve ilgili tanıtımların durdurulmasına karar verdi.
Taksit kampanyalarında küçük yazılar mercek altında
Ticaret Bakanlığının denetimlerinde taksit imkânlarına ilişkin eksik bilgilendirmeler de gündeme geldi. Bir firmanın mağaza içindeki reklamlarında taksit seçeneklerini duyurmasına rağmen bazı ürünlerin birlikte satın alınması halinde taksit uygulanamayacağı bilgisini paylaşmadığı belirlendi.
Mevzuata göre taksitlendirme kısıtlamasına tabi ürünlerle taksit yapılabilen ürünler aynı alışverişte birlikte satın alındığında alışverişin tamamına taksit uygulanamıyor. Bu önemli koşula reklamlarında yer vermeyen firmanın tanıtımları hakkında durdurma cezası verildi.
İnternet alışverişinde yurt dışı yorumlarına dikkat
Reklam Kurulunun gündemindeki bir diğer konu ise elektronik ticaret sitelerindeki ürün yorumları ve puanlamalar oldu.
Bir elektronik ticaret pazaryerinde satışa sunulan ürünlere yurt dışından çok sayıda yıldız ve puanlama şeklinde değerlendirme yapıldığı belirlendi. Ancak tüketicilere bu yorumların yurt dışından geldiğine ilişkin herhangi bir açıklama sunulmadığı tespit edildi.
Kurul, tüketici alışkanlıklarının ve memnuniyet ölçütlerinin ülkeden ülkeye değişebileceğine dikkat çekti. Yorumların kaynağının açıklanmamasının tüketicilerin satın alma tercihlerini etkileyebileceğini değerlendiren Kurul, uygulamayı haksız ticari uygulama kapsamında ele alarak ilgili dosyaya idari yaptırım uygulanmasına karar verdi.
Bakanlık denetimlere devam edecek
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin ekonomik menfaatlerini korumak, aldatıcı reklamları önlemek ve piyasada adil rekabet koşullarını sağlamak amacıyla denetimlerini sürdüreceğini bildirdi.
Reklam Kurulunun kasım ayı toplantısında ortaya çıkan 35 milyon 866 bin 446 TL'lik ceza tutarı, yanıltıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı yürütülen denetimlerin boyutunu ortaya koydu.




