Düzenleme, rıza formlarının erişimini kolaylaştırırken hasta bilgilerinin güvenliğini sağlamaya yönelik yeni kuralları da beraberinde getiriyor.
Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsıyor.
Yönetmelikle tıbbi müdahale öncesinde hastanın yeterli ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmesi, kararını özgür iradesiyle vermesi ve rızasının güvenilir şekilde kayıt altına alınması amaçlanıyor. Buna göre bilgilendirilmiş rıza, e-Nabız veya sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı üzerinden alınabilecek.
SMS ile kimlik doğrulaması yapılacak
Elektronik rıza sürecinin başlatılabilmesi için hem hastanın hem de işlemi yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak. Hastanın doğrulanmış cep telefonu numarasının bulunması da zorunlu olacak.
Telefon numarası sistemde kayıtlı değilse hastaya SMS yoluyla tek kullanımlık şifre gönderilecek. e-Nabız üzerinden yapılan işlemlerde hasta şifreyi doğrudan sisteme girecek. Sağlık tesisinin elektronik sistemi kullanıldığında ise şifre sağlık meslek mensubuna bildirilerek çevrimiçi doğrulama gerçekleştirilecek.
Bu yöntemle doğrulanan telefon numarası, sağlık tesisinin kayıtlarında 12 ay boyunca geçerli olacak. Sürenin dolmasının ardından yeniden elektronik rıza alınması gerektiğinde numaranın tekrar doğrulanması gerekecek.
Rıza formları hastanın erişimine sunulacak
Sağlık meslek mensubu tarafından elektronik ortamda onaylanan rıza formu, hastaya SMS içerisindeki bağlantı veya e-Nabız üzerinden iletilecek. Hasta, tıbbi müdahaleye ilişkin formu inceleyebilecek.
Hastanın müdahaleyi kabul etmesi halinde, yalnızca ilgili işlem için geçerli bir SMS şifresi gönderilecek. Şifrenin yönetmelikte belirtilen yöntemle doğrulanmasıyla rıza işlemi tamamlanmış sayılacak. Elektronik ortamda alınan formlar, Sağlık Bakanlığının merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak ve hastanın e-Nabız üzerinden erişimine açılacak.
Kayıtlar güvenli şekilde saklanacak
Yönetmelik kapsamında rıza işlemlerine ilişkin tarih, saat, doğrulama bilgileri ve işlemi gerçekleştiren sağlık meslek mensubuna ait kayıtlar tutulacak. Elektronik kayıtların bütünlüğünü korumak ve gerektiğinde adli ve idari incelemelerde kullanılabilmesini sağlamak amacıyla zaman damgası ve elektronik veri bütünlük değerlerinden yararlanılacak.
Sağlık Bakanlığı ve sağlık tesisleri, kişisel sağlık verilerinin korunması için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü olacak. Verilere erişim yetkileri görev ve sorumluluklara göre belirlenecek ve denetlenecek.
Çocuklar ve kısıtlılar için temsilci şartı
Küçük veya kısıtlı durumdaki hastalara ilişkin işlemler, Hasta Hakları Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak kanuni temsilcileri tarafından yürütülecek. Temsilcinin kimliği ve cep telefonu numarası da doğrulanacak. Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda bilgilendirilmiş rıza elektronik olarak alınamayacak.
Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin teknik standartları belirleme, güvenlik tedbirlerini düzenleme ve ortaya çıkabilecek tereddütleri giderme yetkisi Sağlık Bakanlığına verildi.
Sağlık Bakanlığının yeni yönetmeliği, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle elektronik ortamda bilgilendirilmiş rıza alınmasının usul ve esasları belirlenirken hasta haklarının, kişisel verilerin ve kayıt güvenliğinin korunması hedefleniyor.
