Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre sınıflandırma işlemi il ve ilçe tarım müdürlükleri tarafından yerinde inceleme yapılarak gerçekleştirilecek. Belirlenen sınıf, Bakanlık veri tabanına kaydedilecek ve işletmeye ait belgelerde bu harf yer alacak. İşletme şartlarında değişiklik olması halinde yeniden değerlendirme yapılabilecek.
E sınıfı en düşük, A sınıfı en yüksek standart
E sınıfı, D sınıfı için öngörülen asgari şartları bile karşılayamayan işletmeleri kapsıyor.
D sınıfı işletmelerde aranan temel şartlar şöyle:
- Hayvancılık faaliyetinin, aynı yerleşkedeki diğer yapılardan ayrılmış, sınırları belirli ve bağımsız bir alanda yürütülmesi,
- Bakım ekipmanlarının düzenli dezenfekte edilmesi ve başka işletmelerle paylaşılmaması,
- Kullanılmayan alet ve ekipmanların kapalı alanlarda veya hayvan barınaklarından uzakta muhafaza edilmesi,
- Su depolarının temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olması,
- Seyyar veya sabit aydınlatma, yem depolama alanı bulunması,
- Koyun-keçi işletmelerinde koç/teke ve kuzu/oğlak bölmelerinin olması,
- Hayvanların bulunduğu alana girişte ayakkabı dezenfeksiyonu için çukur, küvet veya benzeri ekipman,
- Temizlenebilir yemlik ve suluk ile asgari düzeyde havalandırma yapıları.
C Sınıfı: orta düzey altyapı
C sınıfı işletmelerde D şartlarına ek olarak şu unsurlar aranıyor:
- İşletme sınırlarının duvar, çit, tel örgü gibi malzemelerle çevrilmesi,
- Açık alanda barındırma halinde gölgelik ve yağmurdan korunma alanları,
- Otomatik suluk, aşı yolu veya kilit sistemi, canlı hayvan kantarı,
- Sabit veya hareketli rampa,
- Sığır-manda işletmelerinde zapturapt ünitesi,
- Veteriner sağlık ürünlerinin uygun şartlarda saklanacağı kapalı dolap,
- Kemirgenlerle mücadele düzenekleri,
- Hayvansal atıklar dahil tüm atıkların mevzuata uygun şekilde toplanması ve yönetilmesi.
B Sınıfı: yüksek biyogüvenlik
B sınıfı, C şartlarının üzerine önemli biyogüvenlik ve yönetim önlemleri getiriyor:
- Bakanlıkça belirlenen hastalıklardan ari işletme sağlık sertifikasına sahip olmak,
- Biyogüvenlik kurallarının yazılı levhalarla duyurulması,
- Sosyal/idari binaların hayvan barınaklarından ayrı konumlandırılması,
- Araç ve ziyaretçi giriş-çıkışlarının kayıt altına alınması, kontrolsüz geçişlerin engellenmesi,
- Araçların temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi için ayrı alan oluşturulması,
- Zorunlu ziyaretçiler için ayak dezenfeksiyonu ve koruyucu giysi bulundurulması,
- Hayvan alanına girişte el-ayak dezenfeksiyonu ve kıyafet değişimi zorunluluğu,
- Karantina alanı, doğumhane, buzağı bölmesi/kulübesi (sığırlarda),
- Piyasaya süt arz eden işletmelerde sağım sistemi ve süt soğutma tankı (hasta hayvanlar için ayrı sağım sistemi dahil),
- Jeneratör veya alternatif güç kaynağı, yem karma sistemi,
- Koyun-keçi işletmelerinde ayak banyosu, kırkım odası ve antiparaziter uygulama ünitesi. Mera kullanılıyorsa sürüye özel meralar tahsis edilecek, göçer hayvancılık yapılamayacak.
A Sınıfı: en üst düzey standart
A sınıfı işletmelerde B şartlarına ilave olarak en ileri düzey önlemler zorunlu:
- İşletmede veteriner hekim çalıştırılması ve tüm sağlık işlemlerinin bu hekim veya sorumluluğundaki personel tarafından yürütülmesi,
- Veteriner tıbbi ürün temin izni bulunması,
- Tüm bölümler için yazılı biyogüvenlik prosedürleri,
- Giriş-çıkışta araçlar için dezenfeksiyon tüneli, ziyaretçiler için dezenfeksiyon kabini,
- Atık yönetim planı, vektörle mücadele planı ve tuzaklar,
- İhbarı mecburi hastalık durumunda uygulanacak acil durum planı,
- Sağım hijyeni prosedürleri ve uyarı levhaları,
- İtlaf ve imha işlemlerine ilişkin yazılı prosedürler,
- Süt, yem, gübre taşıma araçları ile serbest veteriner hekimler ve ziyaretçilerin giriş-çıkışına dair yazılı kurallar,
- İşletmeye ait yerleşim haritası,
- Hayvanların kimlik, sağlık, üreme, besleme ve verim takiplerinin yapıldığı bilgisayar destekli sürü yönetim sistemi.
Bakanlık, bu sınıflandırma ile hayvan hastalıklarının yayılmasını önlemeyi, işletme standartlarını yükseltmeyi ve izlenebilirliği artırmayı hedefliyor. İşletme sahipleri, sınıflarını yükseltmek için gerekli yatırımları yaptıktan sonra yeniden değerlendirme talebinde bulunabilecek.
Yönetmelik, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne dayanılarak hazırlandı.
